Eugeniusz Haneman – fotograf walczącej Warszawy

20 stycznia 2014, by , Dodaj komentarz

To on pokazał światu powstanie warszawskie. Fotograf legenda – Eugeniusz Haneman zmarł 15 stycznia 2014 roku, w wieku 97 lat.

Haneman urodził się w kwietniu 1917 roku w Warszawie. Ukończył Liceum Fotograficzne. Pierwszą pracę zawodową podjął w zakładzie fotograficznym przy ul. Foksal w Warszawie. Następnie przeniósł się do zakładu „Van Dyck”, gdzie pracował do 1944 r. Jako fotograf Delegatury Rządu na Kraj był oficjalnym dokumentarzystą powstania warszawskiego. Jak głosi historia (rozpowszechniania przez samego Hanemana), wybuch powstania zastał fotografa podczas wizyty u dentysty na Powiślu. Ze względu na dramatyczne okoliczności, Haneman mógł wrócić do domu dopiero po kilku tygodniach, z torbą pełną bezcennego po latach materiału reportażowego.

Eugeniusz Haneman - fotograf powstania warszawskiego

Eugeniusz Haneman (Fot. Muzeum Powstania Warszawskiego / 1944.pl)

O swoich zdjęciach z tamtego okresu często wypowiadał się bardzo krytycznie. Nie mógł odżałować, że nie fotografował więcej i dokładniej. Otwarcie mówił o tym, że pewne sytuacje, z którymi miał do czynienia podczas powstania budziły w nim tak wielki opór i rozpacz, że nie był w stanie sprostać im nawet zza obiektywu aparatu.
Fotografowanie umarłych, czy konających nie było zgodne z jego standardami moralnymi. Po latach, kiedy było już jasne, jak wielką, historyczną rolę spełniły fotografie powstania, Eugeniusz Haneman bardzo żałował swojej powściągliwości przy naciskaniu migawki.

Jednym z najsłynniejszych zdjęć autorstwa Eugeniusza Haneman z okresu powstania warszawskiego jest ujęcie ubranego w panterkę i niemiecki hełm powstańca, wychylającego się zza muru na Krakowskim Przedmieściu. Zdarzenie to zostało sfotografowane zarówno przez Hanemana, jak i innego fotografa, z którym blisko współpracował – Sylwestra „Krisa” Brauna. To jednak kadr Hanemana przeszedł do historii.

Jedna z najbardziej znanych fotografii Eugeniusza Hanemana: Powstaniec obserwuje Krakowskie Przedmieście, przez wyburzoną ścianę kościoła św. Krzyża (Fot. Muzeum Powstania Warszawskiego / 1944.pl)

Jedna z najbardziej znanych fotografii Eugeniusza Hanemana: Powstaniec obserwuje Krakowskie Przedmieście, przez wyburzoną ścianę kościoła św. Krzyża (Fot. Muzeum Powstania Warszawskiego / 1944.pl)

Dorobek Eugeniusza Hanemana obejmujący 237 zdjęć reportażowych można obejrzeć w Muzeum Powstania Warszawskiego. Fotografie można podzielić na dwie grupy: zdjęcia  wykonane podczas Powstania oraz powojenne, wykonane w styczniu i maju 1945. Zachowało się również kilka wyjątkowych fotografii, wykonanych przez Hanemana w czasie okupacji na terenie warszawskiego getta przez okno jadącego tramwaju. Zdjęcia te ocalały wraz z innymi 15 rolkami negatywów, zakopanych w piwnicy warszawskiego domu. Druga paczka z filmami, zabezpieczona i ukryta w podobny sposób, niestety zaginęła.

Eugeniusz Haneman, powstanie warszawskie

Powstańcy, wśród nich pierwszy z prawej zwrócony tyłem Sylwester Braun ps. „Kris” (Fot. Wikimedia Commons)

Eugeniusz Haneman, powstanie warszawskie

Powstanie Warszawskie. Stanowisko ckm-u na balkonie kamienicy po północnej stronie Alei Jerozolimskich ochrania przejście między Śródmieściem Północnym a Południowym (Fot. Wikimedia Commons)

Eugeniusz Haneman, powstanie warszawskie

Widok od strony ulicy Chmielnej w kierunku Alej Jerozolimskich na barykadę przy Brackiej 17 (Fot. Wikimedia Commons)

Eugeniusz Haneman, powstanie warszawskie

Fot. Wikimedia Commons

Eugeniusz Haneman, powstanie warszawskie

Sylwester Braun „Kris” przy wejściu do dolnej części kościoła św. Krzyża. W tle kamienica „pod Messalką” przy Krakowskim Przedmieściu 16/18. Śródmieście Północne. (Fot. Muzeum Powstania Warszawskiego, www.1944.pl)

Eugeniusz Haneman, powstanie warszawskie

Fotografia z Powstania Warszawskiego. Niemiecki stukas krążący nad Warszawą, ujęcie z okolic Krakowskiego Przedmieścia. Śródmieście Północne. (Fot. Muzeum Powstania Warszawskiego, www.1944.pl)

Po wojnie Eugeniusz Haneman wykładał fotografię w łódzkiej Szkole Filmowej i to z Łodzią związał swoje dalsze życie zawodowe. Swoje zdjęcia pokazywał na 170 wystawach i konkursach w Polsce i za granicą. Wielokrotnie zdobywał nagrody. Zmarł w środę w podwarszawskim Borzęcinie Dużym.


Tagi: , ,
W kategorii:


Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *