Krótka historia Artystów zmagających się ze stratą oraz śmiercią

30 maja 2015, by , Dodaj komentarz

W książce „Rok Magicznego Myślenia” Joan Didion napisała, że „Smutek okazuje się być miejscem, którego nikt z nas nie zna, dopóki do niego nie dotrze.” 
Większość z nas pozostaje ślepa na realia straty i żałoby, dopóki nie ma z nimi  bezpośrednio do czynienia. Pozostajemy takimi nawet w obliczu wstrząsających nagłówków wiadomości, martwych zwierząt na poboczu drogi lub dotkliwej utraty ukochanej osoby. Istnieje nieskończona ilość kształtów, które strata może przyjąć i wrażenia, jakie na nas wywiera są tak samo zróżnicowane

Nie ma prawdziwego sposób na radzenie sobie ze wszystkim, co tracisz.” kontynuuje Didion. A jednak ludzie nadal takiego sposobu poszukują.

Przez wieki artyści zwracali się w swoich pracach do uczuć takich, jak złości, dezorientacja, lęk, smutek, nadzieja i miłość. Choć to nie malarstwo, fotografia czy obiekt mogą w przyszłości naprawić dziury, które pojawiają się w naszych sercach, poniższe prace – dotyczące straty – mają szansę rozpocząć proces ich gojenia. Bez względu na to, jak długo może to potrwać.

Od XV wieku aż do teraz pojawiła się tylko garstka artystów, którzy w swojej sztuce stawili czoła śmierci i odnieśli się do uczucia straty. Ich odwaga, zamyślenie i oczywiście talent są niezwykle inspirujące.

1. „Tryptyk ziemskich próżności i Ocalenia Bożego” Hans Memling

via Wikipedia Commons

via Wikipedia Commons

Memling jest malarzem niemieckiego pochodzenia, który żył w XV wieku. Pracował w tradycji wczesnego malarstwa niderlandzkiego i stworzył ten epicki tryptyk porównując piękne luksusy ziemskiego życia z perspektywą zbliżającego się piekła oraz wiecznej śmierci. Ten natarczywy obraz jest doskonałym przykładem memento mori, dzieła sztuki które pokazuje śmiertelność drwiącą z nas wszystkich.

2. „Złożenie do grobu” Andrea Mantegna

via Wikipedia Commons

via Wikipedia Commons

Uważa się, że ten epicki obraz został namalowany w 1480 roku. Przedstawia ciało Jezusa Chrystusa pozbawione życia, będące w fazie rozkładu. Widać również Najświętszą Maryję Pannę oraz świętego Jana, którzy czuwają nad zwłokami. Dzieło pokazuje mistrzowskie zrozumienie perspektywy oraz realizmu, które przyczyniają się do odnoszonego wrażenia niepokoju przy oglądaniu obrazu. Szczegóły takie, jak otwory pozostałe w miejscach, w który były wbite gwoździe na krzyżu oraz nadmuchana klatka piersiowa Chrystusa pokazują tragedię nie jako wiedzę mityczną, ale element zwykłego życia.

3. „Saturn pożerający własne dzieci” Francisco de Goya

via Wikipedia Commons

via Wikipedia Commons

W późnych latach swojego życia, bo między 1819, a 1823 rokiem, stosunkowo mroczny Goya zdecydował się pójść o krok dalej i stworzył to, co obecnie znamy jako serię „Czarnych Obrazów”. Artysta przeżył dwie śmiertelne choroby, z czego jedna z nich wywołała głuchotę. Goya tak bardzo bał się nawrotu choroby, że swój strach oraz zbliżające się szaleństwo przeniósł na płótna. Najwybitniejsze dzieło przedstawia Saturna o szeroko otwartych oczach, który pożera jedno ze swoich dzieci. Miało być to jedno z najbardziej przerażających dzieł wszech czasów.

4. „Czaszka z palącym się papierosem” Vincent van Gogh

via Wikipedia Commons

via Wikipedia Commons

Dzieło znajduje się obecnie w Muzeum Van Gogha w Antwerpii. Obrazuje utrzymaną w stonowanej i monochromatycznej palecie barw, makabryczną wizję szkieletu palącego papierosa. Pozostaje niejednoznacznym, czy artysta zrobił poważny komentarz na temat zachowania zwięzłości życia, czy jednak było to sardonicznym ukłuciem w powagę „sztuki śmierci”. Jak podano na stronie muzeum: „Prawdopodobnie obraz został wykonany zimą na przełomie 1885/85 roku podczas pobytu Van Gogha w Antwerpii. Czaszka z papierosem prawdopodobnie miała być swego rodzaju żartem, ale również można odbierać ją jako komentarz artysty do konserwatywnej praktyki akademickiej.

5. „Anioł Smutku” William Wetmore Story

via Wikipedia Commons

via Wikipedia Commons

Jest to rzeźna z 1894 roku, która znajduje się na cmentarzu protestanckim w Rzymie i pełni funkcję mogiły dla żony artysty. Repliki tej chwytającej za serce rzeźby znajdziemy wszędzie od Luksemburga, przez Kostarykę po Uniwersytet Stanforda.

6. „La Venadita (Mały Jelonek)” Frida Kahlo

© 2013 Banco de México Diego Rivera Frida Kahlo Museums Trust, Mexico, D.F. / Artists Rights Society (ARS), New York.

© 2013 Banco de México Diego Rivera Frida Kahlo Museums Trust, Mexico, D.F. / Artists Rights Society (ARS), New York.

Ten obraz z 1946 roku daleki jest od czasów, gdy Kahlo poruszała motywy śmierć i cierpienia w swojej pracy. Nazbyt często artystka wyrażała siebie w surrealistycznych scenariuszach uwięzionych pomiędzy życiem i śmiercią, symbolach rozległego cierpienia, którego sama doświadczyła w życiu. W dzieciństwie Kahlo zachorowała na polio, skutkiem czego poważnie osłabiona została jedna z jej nóg. W wieku 18 lat przeżyła tragiczny wypadek tramwajowy, w którym złamała miednicę i kręgosłup. W wyniku tego spotkało ją życie usiane bólem fizycznym oraz uzależniającymi lekami przeciwbólowymi. Bezpłodność, aborcja i poronienia – to wszystko były późniejsze konsekwencje złego stanu zdrowia artystki. Cały ten ból przyjmuje piękny kształt w fantazyjnych obrazach Kahlo, na których artystka otwiera swoje rany tak, by każdy mógł je zobaczyć.

8. „Sylwetka” Ana Mendieta

via Museum der Moderne Salzburg

via Museum der Moderne Salzburg

Mendieta urodziła się w Hawanie na Kubie w 1948 roku. Uciekając przed reżimem Castro, przeniosła się w wieku 12 lat do USA. Następnie rozpoczęła krótką, ale żarliwą karierę artystyczną – zmarła w wieku zaledwie 36 lat. W swoich dziełach zmagała się z problemami miłości, śmierci oraz odrodzenia, używając własnego ciała oraz matki natury jako naczynia. W „Sylwetce”, artystka leży w grobowcu starożytnych Zapoteków owiana kwiatami i pozwala naturalnym formom pochłonąć jej maleńkość.

9. „Zdjęcia Duchów” Francesca Woodman

Guggenheim Museum

Guggenheim Museum

Woodman w roku 1981 – w wieku zaledwie 22 lat – popełniła samobójstwo skacząc z okna. Możliwe, że przez wzgląd na przedwczesną śmierć artystki, prace przepojone są złowrogim chłodem, jakby każdy obraz w pewnym sensie przewidywał nadejście ciemności. Genialna Woodman nieustannie fotografowała siebie w domu, często znajdując się w pułapce. Zdjęcia były rozmazane i zacierające się niczym duch. Te zniewalająco piękne ujęcia dedykowane są nie tylko śmierci samej w sobie, ale również temu jej rodzajowi, do którego doświadczenia wiele kobiet zostało zmuszonych w czasie swojej wewnętrznej egzystencji.

10. „Bez tytułu” Felix Gonzalez-Torres

Felix Gonzalez-Torres, “Untitled,” 1991. Billboard. Installation view of Felix Gonzalez-Torres Billboard Project.

Felix Gonzalez-Torres, “Untitled,” 1991. Billboard. Installation view of Felix Gonzalez-Torres Billboard Project.

Kubańskiego pochodzenia Gonzalez-Torres stworzył ten spokojny, ale zapadający w pamięć billboard w 1991 roku. W tym samym czasie stracił ukochaną Ross Laycock, która przegrała ośmioletnią walkę z AIDS. Ogromny obraz pustego łóżka kojarzy się z wypoczynkiem, pożądaniem, śmiercią oraz samotnością. Miejsce intymności i komfortu nagle przekształca się w miejsce odosobnienia. Gonzalez-Torres zamontował obraz na 24 billboardach w celu upamiętnienia dnia, w którym zmarła jego ukochana.

12. „Kostnica (Zabity przez Czterech Dogów Niemieckich)” Andres Serrano

Courtesy Yvon Lambert Gallery, Paris.

Courtesy Yvon Lambert Gallery, Paris.

To zdjęcie z 1992 roku zostało zrobione, jak można się domyślić, w środku kostnicy przez prowokującego nas Serrano. Ta chłodna seria zdjęć daje widzowi możliwość zobaczenia takiej bliskości z trupami, że czuje się on tak, jakby sam pochylał się nad martwymi ciałami. Wszystkie skazy, zadrapania czy przebarwienia są niepokojąco widoczne, dzięki czemu zmarłego odbieramy raz bardziej, a raz mniej ludzkim.

14. „Martwa natura” Maria Ionova-Gribina
o-MARIA-570

Rosyjska współczesna fotografka Ionova-Gribina powraca do naszych wczesnych spotkań ze śmiercią, często doświadczanych poprzez utratę zwierzęcia – czy to ukochanego pupila, czy też anonimowego stworzenia na poboczu dróg. W serii fotografii artystka tworzy oraz uwiecznia pomniki martwych zwierząt, które odkryła podczas jazdy na rowerze. Wszystkie zwierzęta widoczne na jej zdjęciach zmarły z przyczyn naturalnych. Ionova-Gribina oddaje przepiękny hołd każdemu z nich otaczając je jasnymi kwiatami, które zebrała z własnego podwórka. „Chciałam znaleźć sposób, aby zapisać je w świecie sztuki.” wyjaśnia w swoim oświadczeniu artystka. „Były tak bezbronne… Jeden lub dwa dni więcej i zostałyby zjedzone przez robaki.”

17. „Do nieskończoności” Kris Vervaeke
o-KRIS-900

Vervaeka, współczesny fotograf, dokumentuje niesamowicie piękne portrety zdobiące cmentarze Hongkongu, jako naturalne elementy, które pogłębiają abstrakcję obrazów. „Na zdjęciach widać czarno-białe twarze wystawione na deszcz, słońce i ekstremalne temperatury, dzięki czemu zyskują eteryczną poświatę obrazującą, jak nadgryza je czas. Pomimo, że twarze staną się z biegiem lat anonimowe, ich ciała zatopią się w naturze i innym, wyższym świecie.” Upiorne zdjęcia przechwytują specyficzną lokalizację, jaką jest miejsce pochówku i portal do „tamtego” świata. Pokazują dom śmierci, którego przeznaczeniem jest przypominać nam o życiu.

20. „W stanie spoczynku” Emmy Kisiel
Deer 1, from the series At Rest

Współczesna fotografka Emmy Kisiel fotografuje śmierć, do której doszło na drodze po stronie amerykańskich autostrad. Robi zdjęcia w otoczeniu kwiatów w miejscu, w których doszło do przedwczesnego zakończenia życia. „Moje obrazy mają zwrócić uwagę na fakt, że podczas gdy człowiek ma ogromny wpływ na życie zwierząt i środowiska naturalnego, na ogół w amerykańskim społeczeństwie ludzie są odseparowani od dzikich zwierząt i ich dusze mają dla nich niewielką wartość.” wyjaśnia w oświadczeniu artystka. „Aby wywołać w widzach emocje i pozwolić im dotknąć tego pojęcia, fotografuję pomniki, które zbudowałam w miejscu, w którym życie zwierzęcia zbyt szybko się skończyło.”


Tagi: ,
W kategorii:


Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *