„Zapis socjologiczny” Zofii Rydet – gigantyczny portret polskiej rodziny ocalony od zapomnienia

2 lutego 2015, by , Dodaj komentarz

Zapis socjologiczny” Zofii Rydet (realizowany w latach 1978-97) to jedno z  najważniejszych dzieł fotografii polskiej XX wieku. Ze względu na swój rozmach stanowi ogromne wyzwanie dla badaczy i krytyków sztuki. Dzięki Fundacji Sztuk Wizualnych, która podjęła się opracowaniu, zdigitalizowaniu i upublicznieniu projektu, od niedawna każdy może podziwiać spuściznę niezwykłej, polskiej fotografki i socjolożki – Zofii Rydet.

Cykl: kobiety na progach Region: Biały Dunajec Osoby na fotografii: Anna Stachowiec (72 l.) © 2068/12/31 Zofia Augustyńska-Martyniak, zdjęcie dostępne na licencji CC BY-NC-ND

Cykl: kobiety na progach
Region: Biały Dunajec
Osoby na fotografii: Anna Stachowiec (72 l.)
© 2068/12/31 Zofia Augustyńska-Martyniak, zdjęcie dostępne na licencji CC BY-NC-ND

Cykl: kobiety na progach Region: Chochołów Osoby na fotografii: Maria Szczurek © 2068/12/31 Zofia Augustyńska-Martyniak, zdjęcie dostępne na licencji CC BY-NC-ND

Cykl: kobiety na progach
Region: Chochołów
Osoby na fotografii: Maria Szczurek
© 2068/12/31 Zofia Augustyńska-Martyniak, zdjęcie dostępne na licencji CC BY-NC-ND

Zapis socjologiczny to niemający w polskiej fotografii odpowiednika gigantyczny projekt, dokumentujący życie polskich rodzin w małych, zapomnianych wioskach.
Kiedy Zofia Rydet przystąpiła do realizacji swojej idee fixe, miała już 67 lat i niemały bagaż doświadczeń za sobą. Czy to właśnie sprawiło, że z taką uwagą i dokładnością podjęła się dokumentowania codzienności polskiej wsi?
Ponad 7000 negatywów powstałych w ramach projektu, opowiada historię, której na darmo szukać w podręcznikach i gazetach. Zofia Rydet daje się prowadzić rytmowi życia fotografowanych osób. Towarzyszy im w codziennych sytuacjach, bez zbędnego patosu ukazuje radości i troski ludzi sobie współczesnych, a jednak przynależących do odchodzącej w zapomnienie epoki.

Cykl: kobiety na progach Region: Chochołów © 2068/12/31 Zofia Augustyńska-Martyniak, zdjęcie dostępne na licencji CC BY-NC-ND

Cykl: kobiety na progach
Region: Chochołów
© 2068/12/31 Zofia Augustyńska-Martyniak, zdjęcie dostępne na licencji CC BY-NC-ND

Pierwsze precyzyjne notatki autorki dotyczące prac nad „Zapisem socjologicznym” pochodzą z 1978 roku. Pierwszy pomysł na cykl powstał już w latach 60., jednak dość obszerny materiał fotograficzny z wcześniejszego okresu twórczości – w dużej mierze spełniający założenia „Zapisu” – nie został do niego włączony.
Na główny trzon całego zbioru – obrazy określane jako ujęcia kanoniczne – złożyły się wizerunki mieszkańców wsi i miast, powstałe w różnych rejonach Polski oraz za granicą. Łączy je ścisły rygor kompozycyjny. Ukazują ludzi – pojedynczo, w parach lub w grupie, na tle wybranej ściany ich mieszkania. Fotografie wykonano przy użyciu lampy błyskowej, z zachowaniem jak najszerszego obrazu całego wnętrza oraz jak największej głębi ostrości.
Cykl, na który złożyło się także kilka mniejszych, dopełniających zestawów fotografii („Obecność”, „Mit fotografii”, „Kobiety na progach”, „Zawody”), kontynuowany był przez artystkę aż do lat 90.

Cykl: kobiety na progach Region: Podhale Miejscowość: Naprawa © 2068/12/31 Zofia Augustyńska-Martyniak, zdjęcie dostępne na licencji CC BY-NC-ND

Cykl: kobiety na progach
Region: Podhale
Miejscowość: Naprawa
© 2068/12/31 Zofia Augustyńska-Martyniak, zdjęcie dostępne na licencji CC BY-NC-ND

Cykl: kobiety na progach Region: Biały Dunajec Osoby na fotografii: Józefa Wilczek (43 l.) © 2068/12/31 Zofia Augustyńska-Martyniak, zdjęcie dostępne na licencji CC BY-NC-ND

Cykl: kobiety na progach
Region: Biały Dunajec
Osoby na fotografii: Józefa Wilczek (43 l.)
© 2068/12/31 Zofia Augustyńska-Martyniak, zdjęcie dostępne na licencji CC BY-NC-ND

Cykl: domy Region: Biały Dunajec © 2068/12/31 Zofia Augustyńska-Martyniak, zdjęcie dostępne na licencji CC BY-NC-ND

Cykl: domy
Region: Biały Dunajec
© 2068/12/31 Zofia Augustyńska-Martyniak, zdjęcie dostępne na licencji CC BY-NC-ND

Cykl: domy Region: Podhale Miejscowość: Raba Wyżna © 2068/12/31 Zofia Augustyńska-Martyniak, zdjęcie dostępne na licencji CC BY-NC-ND

Cykl: domy
Region: Podhale
Miejscowość: Raba Wyżna
© 2068/12/31 Zofia Augustyńska-Martyniak, zdjęcie dostępne na licencji CC BY-NC-ND

Cykl: domy Region: Podhale Miejscowość: Harkabuz © 2068/12/31 Zofia Augustyńska-Martyniak, zdjęcie dostępne na licencji CC BY-NC-ND

Cykl: domy
Region: Podhale
Miejscowość: Harkabuz
© 2068/12/31 Zofia Augustyńska-Martyniak, zdjęcie dostępne na licencji CC BY-NC-ND

Cykl: obecność Region: Biały Dunajec © 2068/12/31 Zofia Augustyńska-Martyniak, zdjęcie dostępne na licencji CC BY-NC-ND

Cykl: obecność
Region: Biały Dunajec
© 2068/12/31 Zofia Augustyńska-Martyniak, zdjęcie dostępne na licencji CC BY-NC-ND

Cykl: obecność Region: Chochołów Osoby na fotografii: Blaszyńska © 2068/12/31 Zofia Augustyńska-Martyniak, zdjęcie dostępne na licencji CC BY-NC-ND

Cykl: obecność
Region: Chochołów
Osoby na fotografii: Blaszyńska
© 2068/12/31 Zofia Augustyńska-Martyniak, zdjęcie dostępne na licencji CC BY-NC-ND

Cykl: mit fotografii Region: Biały Dunajec © 2068/12/31 Zofia Augustyńska-Martyniak, zdjęcie dostępne na licencji CC BY-NC-ND

Cykl: mit fotografii
Region: Biały Dunajec
© 2068/12/31 Zofia Augustyńska-Martyniak, zdjęcie dostępne na licencji CC BY-NC-ND

Zdigitalizowany „Zapis Socjologiczny” dostępny jest pod adresem: www.zofiarydet.com/pl


Tagi: , , ,
W kategorii:


Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *