Wielki powrót cygańskiego wozu

30 marca 2014, by , 2 komentarze

Wóz cygański – nieodzowny element kojarzący się nam z barwnymi taborami wędrującymi  z miejsca na miejsce.  W ostatnich latach oryginalne romskie „vardo” na nowo stał się obiektem pożądania…
wozy cygańskie, cygańskie tabory

W rzeczywistości  takie wozy były używane przez Romów tylko przez ostatnie 150 lat. Wcześniej wędrujący Cyganie swą podróż odbywali najprawdopodobniej pieszo, a cały dobytek przewozili na osłach, wielbłądach bądź mułach lub ciągnęli w niewielkich drewnianych wózkach. Za miejsce odpoczynku służyły im początkowo szałasy budowane najczęściej z gałązek leszczyny pokrytych płótnem lub zwierzęcą skórą. W późniejszym okresie wśród Cyganów zaczęły upowszechniać się namioty, które zostały zaczerpnięte najprawdopodobniej od ludów europejskich. Wozy przeznaczone do mieszkania wynaleziono we Francji około 1810 roku i na początku używane były głównie przez cyrkowców. Od mniej więcej 1850 roku zaczęli mieszkać w nich Cyganie.
wozy cygańskie, cygańskie tabory
Wozy romskie, w przeważającej większości, nie były budowane przez cygańskie społeczności, a świeżo poślubione małżeństwa nabywały je najczęściej od rzemieślników zawodowo zajmujących się ich tworzeniem. Do budowy wozu, która trwała od 6 do 12 miesięcy, wykorzystywano najczęściej drewno dębu, wiązu, orzecha i sosny. Podróżujący Romowie wierzyli iż zmarły jest tak długo związany ze swoim ziemskim dobytkiem dopóki się go nie spali, zatopi lub zakopie. Dlatego gdy właściciel jakiegoś wozu umierał często jego wóz także palono.
wozy cygańskie, cygańskie tabory gypsy-wagon2 wozy cygańskie, cygańskie tabory
wozy cygańskie, cygańskie tabory
Od pewnego czasu możemy zaobserwować powracające zainteresowanie cygańskimi wozami. Doceniany zostaje przede wszystkim kunszt i wyjątkowe zdolności dawnych rzemieślników, które nowe pokolenie młodych projektantów i stolarzy próbuje wiernie odtworzyć. Takim przykładem jest Holender –  Kees Hoekstra, który od ponad dwudziestu lat restauruje, projektuje i buduje wozy cygańskie. Jego pasja miała swój początek już w latach 60- tych, gdy jako dziecko po raz pierwszy zobaczył jeden z nich. Wtedy to obiecał sobie, że kiedyś sam taki zbuduje. Pierwszy swój wóz Kees odrestaurował przy pomocy pożyczonych narzędzi i zajęło mu to dokładnie 20 weekendów. Odzew i zainteresowanie ze strony bliższych i dalszych znajomych mile go zaskoczyły a  jako że niewiele dawnych wozów cygańskich zachowało się do dnia dzisiejszego, Hoekstra postanowił sam projektować i budować je od podstaw. Konstruowane przez Holendra wozy zyskały popularność wśród różnego rodzaju nabywców. Jedni zamieszkali w nich na stałe, inni –  właściciele kempingów i hoteli –  nabyli je z myślą o urozmaiceniu pobytu swoim gościom. Jak dotąd firma Hoekstry zbudowała i sprzedała około 80 wozów. W swojej ofercie ma też wozy do wynajęcia rozsiane po kempingach całej Francji.

Wóz na kempingu w miejscowości Ajoux, Francja. ( fot. roulottes.nl )

Wóz na kempingu w miejscowości Ajoux, Francja. ( fot. roulottes.nl )

Jeśli marzy nam się coś więcej niż tylko kilka letnich miesięcy spędzonych w wozie cygańskim na kempingu zawsze możemy iść o krok dalej.

W 1986 roku w Wielkiej Brytanii grupa młodych ludzi, zwolenników muzyki post-punk, porzuciła swoje dotychczasowe życie w Londynie. Byli uczestnicy rave’owych imprez, uciekinierzy z zatłoczonej metropolii, nazywani w UK New Age travellers, zamieszkali w cygańskich wozach by prowadzić życie nomadów i włóczyć się z jednego festiwalu muzycznego na drugi. Prawie dwie dekady później ich życie zostało udokumentowane w albumie zatytułowanym Nowi Cyganie autorstwa fotografa mody Iaina McKella, który przez blisko 10 lat fotografował grupę. Najbardziej zaskoczyło go, jak sam mówi: „połączenie starego z nowym”. Choć rodziny podróżowały wozem ciągniętym przez konia to nie zrezygnowały zupełnie z udogodnień współczesności takich jak: baterie słoneczne, telefony komórkowe, laptopy czy Facebook.

Zdjęcia pochodzą z albumu Iaina McKella „The New Gypsies”
Iaina McKell The New Gypsies Iaina McKell The New Gypsies Iaina McKell The New Gypsies Iaina McKell The New Gypsies Iaina McKell The New Gypsies Iaina McKell The New Gypsies

 


Tagi: ,
W kategorii:


2 komentarze

  • Właśnie wpadłam na pomysł, żeby kupić sobie taki wóz cygański, szukałam w google, i wujek mnie tutaj zaprowadził! Szacun za świetny artykuł i w ogóle za bloga! :)

  • Ja właśnie na Domo+ zobaczyłam wozy cygańskie, które funkcjonują jako domki letnie i Google tu mnie zaprowadził. Fajnie byłoby mieć taki wóz na działce :)

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *