Wielka wystawa retrospektywna Sigmara Polke

5 maja 2014, by , Dodaj komentarz

Sigmar Polke, powszechnie uważany za jednego z najbardziej wpływowych i eksperymentujących artystów powojennego pokolenia, w końcu doczekał się retrospektywy na jaką bez wątpienia zasługuje. Szkoda tylko, że stało się to dopiero 4 lata po jego śmierci.

W nowojorskim Museum of Modern Art (MoMA) trwa właśnie wystawa zatytułowana: Alibis: Sigmar Polke 1963–2010. To pierwsza w historii tak kompleksowa prezentacja dzieł niemieckiego artysty, ukazująca jego twórczość począwszy od lat 60-tych. Ekspozycja zawierająca zarówno malarstwo, fotografię, rysunek, film, jak i rzeźbę, kolaże czy nawet prace wykonane przy użyciu kserokopiarki, liczy ponad 250 dzieł i zajmuje aż 4 sale wystawiennicze na drugim piętrze galerii. Jest to bez wątpienia jedna z największych wystaw organizowanych w 94-letniej historii muzeum. Na szczególną uwagę zasługują nakręcone przez artystę (głównie pod wpływem środków halucynogennych) filmy, z których 8 nigdy wcześniej nie było prezentowanych szerszej publiczności oraz seria monumentalnych malowideł wykonanych z sadzy umieszczonej na szkle.

Okładka katalogu wystawy Alibis: Sigmar Polke 1963-2010, wydanego przez MoMa

Okładka katalogu wystawy Alibis: Sigmar Polke 1963-2010, wydanego przez MoMa

Polke to artysta kontrowersyjny, zręcznie posługujący się lekceważącym dowcipem, nieustannie poszukujący i konsekwentnie unikający jednego stylu. Wieczny sceptyk poddający w wątpliwość wszystko- począwszy od roli w sztuce samego artysty, a na podważaniu konieczności użycia farb w malarstwie kończąc. W swoich pracach Polke eksperymentował nie tylko z szeroką gamą stylów i tematów, ale też bardzo często korzystał z niekonwencjonalnego tworzywa, takiego jak: pył pochodzący z meteorytów, uran, arsen, cynober, sadza czy fioletowy pigment pozyskiwany ze śluzu ślimaków. Ulubionym surowcem jego sztuki były ponadto tkaniny – ubraniowe, zasłonowe, meblowe, włochate koce i sztuczne futra.

Fragment wystawy (fot. European Pressphoto Agency)

Fragment wystawy (fot. European Pressphoto Agency)

Sigmar Polke urodził się w 1941 roku w Oleśnicy na Dolnym Śląsku ( dawniej Oels). Po wojnie wraz z rodziną uciekając przed komunistycznym reżimem w NRD przenosi się do Niemiec Zachodnich. Po przegranej wojnie i powojennym kryzysie gospodarka Niemiec Zachodnich przeżywa nagły rozkwit gospodarczy. To tam właśnie Polke na własne oczy mógł obserwować rozkoszowanie się dostatkiem, co w konsekwencji zaowocowało zapoczątkowaniem przez niego nowego nurtu w sztuce – realizmu kapitalistycznego – w którym, jak w krzywym zwierciadle, odbijały się konsumpcyjne fascynacje Niemców. Realizm kapitalistyczny, który powstał w wyniku wspólpracy z Gerhardem Richterem i Konradem Fischerem, miał swoją premierę w 1963 roku na wystawie zaprezentowanej w jednym ze sklepów meblowych w Düsseldorfie, podczas której Polke i Richter pozowali jako „żywe rzeźby” siedząc nieruchomo w fotelach. Nurt, powstały pod wpływem amerykańskiego Pop artu, z założenia skupiał się na zjawisku rosnącej konsumpcji, rozwoju mediów, reklamy i kolorowej prasy. Jego nazwa nie była przypadkowa – odnosiła się do realizmu socjslistycznego, który był wtedy oficjalną doktryną sztuki w ZSRR.

Sigmar Polke, Potato Drawing (Kartoffelzeichnung), 1966–70  ( fot. The Estate of S.Polke)

Sigmar Polke, Potato Drawing (Kartoffelzeichnung), 1966–70
( fot. The Estate of S.Polke)

Sigmar Polke, Potato House (Kartoffelhaus), 1967 (fot. S.Altenburger photography, Zurich)

Sigmar Polke, Potato House (Kartoffelhaus), 1967
(fot. S.Altenburger photography, Zurich)

Obrazy artysty pochodzące z tamtego okresu, określane często mianem „europejskiego Pop artu”, często wykorzystywały gotowe przedmioty codziennego użytku lub produkty spożywcze, takie jak: wafle czekoladowe, kiełbasę, chleb, ziemniaki a nawet skarpetki. To właśnie z tamtego okresu pochodzi słynna instalacja Potato House (Kartoffelhaus) – drewniana konstrukcja, na której umieszczonych zostało ponad 200 ziemniaków, co spowodowało zamierzony efekt zaburzenia czystej formy konstrukcji. Rzecz jasna ziemniaki na instalacji umieszczone zostały przez kuratorów wystawy, którzy planują ich wymianę na nowe w momencie gdy te zaczną kiełkować lub gnić.

Sigmar Polke, Bez tytułu 1974/1978. ( fot.  Estate of Sigmar Polke )

Sigmar Polke, Bez tytułu 1974/1978.
( fot. Estate of Sigmar Polke )

Sigmar Polke, Bez tytułu 1974/1978. ( fot.  Estate of Sigmar Polke )

Sigmar Polke, Bez tytułu 1974/1978.
( fot. Estate of Sigmar Polke )

W latach 70-tych Polke przenosi się do komuny znajdującej się na farmie pod Düsseldorfem, gdzie eksperymentuje z narkotykami (głównie z LSD). Z tego okresu pochodzą obrazy przedstawiające gigantyczne grzyby oraz wielogodzinne psychodeliczne  filmy

Podobnie jak wielu innych artystów w tamtym okresie, Polke- będąc pod silnym wpływem ideologii hippisowskiej- wyrusza w długą podróż, odwiedzając między innymi: Afganistan, Brazylię, Francję i Stany Zjednoczone. W 1978 roku tworzy wielkoformatowe wydruki niektórych czarno-białych fotografii, które zrobił cztery lata wcześniej w Pakistanie ( przedstawiały głównie mężczyzn podczas palenia fajek wodnych lub opium). Artysta  nanosił na zdjęcia różne kolory szkliwa, które wraz z upływem czasu kruszało nadając fotografiom charakter przypominający ilustracje z książek podróżniczych.

W 1980 roku wrócił do malowania – tym razem pod wpływem zainteresowania alchemią.  Eksperymentował z materiałami i substancjami chemicznymi, mieszał  tradycyjne pigmenty, lakiery, rozpuszczalniki i żywice w celu uzyskania spontanicznych reakcji chemicznych.

Lata 90-te zaowocowały powstaniem jednego z bardziej znanych dzieł artysty – The Three Lies of Painting –  w którym spokojny, górzysty krajobraz zostaje celowo zaburzony przez obecność pionowego pasa drukowanej tkaniny. Przy użyciu motywu wielobarwnych dłoni Polke podkreśla swoją rolę: artysty – manipulatora. Dzieło celowo nawiązuje do japońskich drzeworytów.

W połowie lat 90-tych Polke rozpoczął też prace nad zupełnie nową serią obrazów, którą zatytułował Druckfehler. Zainspirowany przez błędy drukarskie pojawiające się w prasie celowo je przeistaczał, próbując w ten sposób uchwycić relację, jaka zachodzi między losową pomyłką maszyny a oryginalnym obrazem.
Polke jest laureatem wielu międzynarodowych nagród w tym statuetki Złotego Lwa, którą otrzymał na Biennale w Wenecji w 1986 roku.

The Three Lies of Painting ( fot. Museum Brandhorst )

The Three Lies of Painting
( fot. Museum Brandhorst )

 Sigmar Polke, Freundinnen, 1965/1966 ( fot. S.Froehlich )

Sigmar Polke, Freundinnen, 1965/1966
( fot. S.Froehlich )

Nowojorska wystawa potrwa do 3 sierpnia by następnie ruszyć do Londynu, gdzie prezentowana będzie w Tate Modern do 8 lutego przyszłego roku.


Tagi:
W kategorii: ,


Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *